Stępnik Andrzej
PDF Drukuj Email
48(2012)1 - Współczesne kontrowersje wokół duszy

Andrzej Stępnik

Filozoficzne konsekwencje przyjęcia  paradygmatu ewolucyjnego w badaniach nad umysłem

  • język publikacji: polski


Streszczenie

Celem artykułu jest rozważenie filozoficznych konsekwencji, jakie niesie za sobą przyjęcie paradygmatu ewolucyjnego w badaniach nad umysłem, a także zbadanie metodologicznych trudności związanych z generowaniem wyjaśnień ewolucyjnych. Artykuł składa się z czterech części. W pierwszej zarysowana zostaje teoria ewolucji i współczesne kontrowersje wokół niej, w szczególności wokół jej statusu. W drugiej omawia się paradygmat ewolucyjny w badaniach nad umysłem, a także pewne aspekty metodologiczne z nim związane. Trzecia poświęcona jest analizie filozoficznych konsekwencji przyjęcia paradygmatu ewolucyjnego, a czwarta stanowi próbę oceny jego głównych wad i zalet, z odniesieniem do przyszłości badań nad umysłem i dociekań z zakresu filozofii umysłu. Rezultatem jest stwierdzenie, że paradygmat ewolucyjny stanowi interesującą perspektywę badawczą, nie nakładającą zbytnich zobowiązań ontologicznych i pozwalającą na odrzucenie niektórych stanowisk odnoszących się do problemu psychofizycznego. Jednakże ze względu na trudności metodologiczne nie może być to paradygmat jedyny i uniwersalny, a do wielu wyjaśnień ewolucyjnych należy podchodzić z odpowiednią rezerwą.

 

 
PDF Drukuj Email
45(2009)2 - Świadomość i przedmiot


Andrzej Stępnik

Klasyczna definicja wiedzy a świadomość posiadanych przekonań

  • język publikacji: polski


Streszczenie

W myśl klasycznej definicji wiedzy, S wie, że p wtedy i tylko wtedy, gdy (a) p jest prawdziwe, (b) S jest przekonany, że p, (c) S ma dostateczne uzasadnienie dla swojego przekonania, że p.

Celem artykułu jest zbadanie adekwatności klasycznej definicji wiedzy, w szczególności warunku (b), w kontekście eksperymentów Sperry?ego na pacjentach po komisurotomii (komisurotomia to chirurgiczne rozdzielenie półkul mózgowych). W jednym z eksperymentów pacjent po komisurotomii posadzony jest przez ekranem, który zakrywa jego ręce. Eksperymentator wkłada w lewą rękę pacjenta nóż i pyta, co pacjent trzyma w lewej dłoni. Pacjent nie jest w stanie odpowiedzieć, ponieważ informacje z lewej ręki trafiają do jego prawej półkuli mózgowej, która jest niema. Jeżeli pacjent zostanie poproszony o wskazanie lewą ręką obrazka, przedstawiającego przedmiot, który trzymał w dłoni, bądź o wybranie lewą ręką właściwego przedmiotu z puli, zrobi to bezbłędnie, czyli wskaże lub wybierze nóż. Nasuwają się interesujące pytania. Czy pacjent wie, co trzyma w lewej ręce? Jeżeli tak, to czy posiada przekonanie, że trzyma nóż w lewej ręce? Jeśli zaś nie wie, to jak wyjaśnimy, że potrafi wskazać lub wybrać właściwy przedmiot? Czy w tej sytuacji mamy do czynienia z jednym umysłem, czy też z dwoma?

Artykuł stanowi próbę pokazania, że pewne interpretacje eksperymentu Sperry?ego wymuszają rozszerzenia pojęcia wiedzy i pojęcia przekonania, lub też wskazują na nieadekwatność klasycznej definicji wiedzy.