Nieznański Edward
PDF Drukuj Email
49(2013)1 - Artykuły

Janusz Wesserling
Edward Nieznański

O pojęciu prawdy w modelu zamierzonym logiki przekonań

  • język publikacji: angielski


Streszczenie

W artykule chodzi – po pierwsze – o zbudowanie aposteriorycznej logiki przekonań, czyli wypracowanej na zasadzie obserwacji, jak ludzie zwykle myślą, jakiego rodzaju sądy wydają o rzeczywistości i jakiej rzeczywistości dotyczy prawda sądów, którymi rządzą przekonania. W tej sytuacji musimy odstąpić od zwyczaju uprawiania apriorycznej semantyki światów możliwych na rzecz semantyki modeli zamierzonych. Po wtóre, odnajdujemy, że w praktyce ludzkiego wydawania sądów, pośrednią rolę pełni pewnego rodzaju logika myślenia w ogóle, której metajęzykowy rozbiór skłania nas – po trzecie – do określenia jej jako systemu nadbudowanego nad logiką intuicjonistyczną. A po czwarte, nasza logika przekonań, empirycznie generowana, okazała się być logiką przekonań hipotetycznych i supozycyjnych, ponieważ sądy wydawane na gruncie logiki intuicjonistycznej nie są sądami asertywnymi.

 

 
PDF Drukuj Email
47(2011)1 - Rozprawy



Edward Nieznański

Modele świata w sformalizowanych systemach teodycei

  • język publikacji: angielski


Streszczenie

W artykule prezentuje się różne wizje świata opisywane przez wybrane sformalizowane systemy teodycei. Pierwsze z omawianych formalizacji rekonstruują argument 'ex motu' i prezentują rzeczywistość jako łańcuchową relację poruszania. Dowodzi się w tym przypadku 'primum movens' lub 'movens immobile'. Idę łańcucha zakwestionowała Francesca Rivetti-Barbò w związku z fałszywym postulatem o spójności relacji poruszania. Peter Geach zasugerował jednak, że postulat ten da się utrzymać w przypadku relacji stawania się światów materialnych. Korneliusz Policki wyznaczył z kolei wizję świata, którą generuje częściowy porządek relacji poruszania. W swoim dowodzie istnienia 'primum movens immobile' wykorzystał lemat Kuratowskiego-Zorna. Rivetti-Barbò i Ivo Thomas zaproponowali wizję świata opartą na quasipółstrukturze multiplikatywnej. Kurt Gödel założył natomiast, że świat jest algebrą Boole’a, w której generatorem ultrafiltru własności pozytywnych jest 'summum bonum'. Na koniec charakteryzuje się formalizacje prezentujące Leibniza koncepcję świata, w której kluczową rolę pełni zasada dostatecznej racji istnienia.

 
PDF Drukuj Email
47(2011)4 - Nauka a utopia. Granice poznania naukowego

Edward Nieznański

O pojęciach asercji, wiedzy i mniemania w logice epistemicznej

  • język publikacji: angielski


Streszczenie

W artykule przedstawiono propozycję sformalizowanej teorii, w której nadane oraz wzajemnie porównywane są znaczenia trzech stopni przekonań (S- sądzę stanowczo, D- dopuszczam, P- przypuszczam), funktora W rozumianego jako zwrot „wiem, że” oraz funktora M rozumianego jako zwrot „mniemam, że”. Teoria ta posiada zarówno ujęcie składniowe jak i semantyczne.

Przedstawiając ujęcie składniowe tworzonej teorii zwraca się uwagę na to, że pomiędzy funktorem S oraz D zachodzą związki kwadratu logicznego. Oznacza to, że
S(p) jest sprzeczne z D(Np), natomiast przeciwne do S(Np).
S(Np) jest sprzeczne z D(p).
Parę wyrażeń podprzeciwnych stanowią: D(p) oraz D(Np).

Pojęcia: „sądzę stanowczo”, „przypuszczam”, „dopuszczam” wyrażają różne stopnie przekonania. Najmocniejszy stopień przekonania kryje się w zwrocie „sądzę stanowczo”, słabszy w zwrocie „przypuszczam”, a najsłabszy w zwrocie „dopuszczam”. Dlatego też z S(p) wynika logicznie P(p), a z P(p) wynika logicznie D(p). Funktor P jak i S wprowadzone są do teorii aksjomatycznie. Funktory: D (dopuszczam, że),W (wiem, że) oraz funktor M (mniemam, że) wprowadzone są poprzez kontekstowe definicje równościowe. Definicje te w przełożeniu na język naturalny brzmią następująco:
Def 1: Dopuszczam, że p wtedy i tylko wtedy, gdy nie sądzę stanowczo, iż nieprawda, że p.
Def 2: Wiem, że p wtedy i tylko wtedy, gdy zarazem p oraz sądzę stanowczo, że p.
Def 3: Mniemam, że p wtedy i tylko wtedy, gdy przypuszczam, że p, ale jednocześnie dopuszczam, że nieprawda, że p.
Zgodnie z definicją Def 2 funktor wiedzy jest silniejszy od każdego z rozpatrywanych stopni przekonań.

W ujęciu semantycznym została wyróżniona struktura (T, <, ≤ ) – w której T jest zbiorem punktów czasowych, < to relacja bycia wcześniejszym, natomiast ≤ jest relacją bycia nie późniejszym – i zdefiniowane indukcyjnie pojęcie prawdziwości w chwili t.

 

 
PDF Drukuj Email
46(2010)2 - Rozprawy



Edward Nieznański

Trzecia droga z podwójną kwantyfikacją

  • język publikacji: polski


Streszczenie

W pracy wprowadza się dwa rodzaje kwantyfikatorów, tak by każdy z nich obejmował inny zakres zmienności zmiennych indywiduowych. Materiał jest wyłożony w dwu częściach: pierwsza – omawia język z podwójną kwantyfikacją, druga – stanowi sformalizowaną teorię Absolutu. Wykorzystując filozoficzne inspiracje św. Tomasza z Akwinu i Leibniza dyskurs zmierza do określenia logicznych i ontologicznych podstaw do uznania istnienia i jedyności Absolutu.

 

 


Strona 1 z 2