Piłat Robert
PDF Drukuj Email
48(2012)3 - Artykuły

Robert Piłat

Dynamiczny model umysłu

  • język publikacji: polski


Streszczenie

Artykuł przedstawia główne założenia dynamicznych modeli umysłu i percepcji oraz refleksję na temat ich wartości eksplanacyjnej. Główną inspiracją jest wydana w 2008 monografia Michaela Spivey’a „The Continuity of Mind”. W modelach dynamicznych procesy umysłowe są przedstawione jako punkty i trajektorie w wielowymiarowej przestrzeni stanów, które w zależności od danych wejściowych można traktować jako stany umysłu lub stany mózgu. Jednak stany te nie są charakteryzowane w kategoriach fizycznych, lecz jako prawdopodobieństwa wywołania zachowań. Dynamiczne modele umysłu przeciwstawiają się w szczególności idei modularności umysłu oraz znacznie ograniczają zastosowanie pojęcia reprezentacji. Pojedynczy stan umysłowy – na przykład reprezentacja umysłowa – nie jest tu traktowany jako wartość funkcji przebiegającej przestrzeń stanów, lecz jako atraktor w tej przestrzeni; twierdzi się, że z powodu konkurujących determinacji i dopływu nowych bodźców umysł nigdy nie osiąga stabilnych stanów. Wydaje się, że modele dynamiczne podają wiarygodne wyjaśnienie niektórych czynności umysłowych, w szczególności związanych z kontrolą ruchu lub z podejmowaniem decyzji. Modele te cechuje również duża ogólność, mogą tak samo dobrze modelować procesy, które pod względem fizycznym nie mają ze sobą nic wspólnego. Zalety i wady modeli dynamicznych pokazuję na przykładzie przeszukiwania pola wzrokowego w poszukiwaniu zadanego przedmiotu. Staram się pokazać, że modelom dynamicznym umykają z konieczności ważne własności tego zjawiska. Wszystkich wchodzących tu w grę własności nie można bowiem zintegrować w jedną przestrzeń stanów.