Michałowicz Łukasz
PDF Drukuj Email
48(2012)2 - Artykuły

Łukasz Michałowicz

Źródła filozoficzne "Doktora Faustusa" Thomasa Manna

  • język publikacji: polski


Streszczenie

Powieść Tomasza Manna „Doktor Faustus” zawiera w sobie wiele nurtów filozoficznych spełniających jednak rolę służebną wobec głównej osi filozoficznej analizy. Fakt koncepcyjnego współautorstwa T.W.Adorno w powstaniu dzieła T. Manna oraz wykorzystania tekstów tego filozofa, w tym głównie pierwszej części „Filozofii nowej muzyki”, pozwala na przyjęcie perspektywy interpretacyjnej powieści w obrębie filozofii Szkoły Frankfurckiej. Taka interpretacja nie tylko ukazuje „Dialektykę oświecenia” M. Horkheimera i T.W. Adorno jako podstawę samej „Filozofii nowej muzyki”, ale też sposób wykorzystania zawartych w niej idei w powieści Manna. Natomiast odczytanie tak zwanego „kwadratu magicznego” i jego składowych stanowiących elementy metody kompozytorskiej Arnolda Schönberga dekonstruuje powieść i pozwala wyprowadzić wniosek, że Mann został wprowadzony przez Adorno również w krytykę systemu Hegla i rodzącą się koncepcję ‘dialektyki negatywnej’. Wykazanie tych źródeł prowadzi do nowej interpretacji powieści oraz wskazania problematycznych rozwiązań, których Tomasz Mann podjął się na gruncie eksploatowanych filozofii.