Uwaga, otwiera nowe okno. PDFDrukujEmail



Jarosław Barański

Medykalizacja zachowań społecznych, czyli o utopii szczęśliwej duszy

  • język publikacji: polski


Streszczenie

Możliwości terapeutycznej kontroli nad układem nerwowym sprzyjają tendencji do medykalizacji zachowań społecznych. Polega ona na zinterpretowaniu emocji i zachowań człowieka w kategoriach medycznych i przypisaniu im zdolności do zmiany, którą wyzwala się za pomocą terapii farmakologicznej. Ekspresja emocjonalna lub zachowania nietypowe, niepodlegające powszechnym, względnie uznanym przez ekspertów medycznych, normom, po prostu – nieakceptowane, są definiowane jako choroba (illness) czy zaburzenia psychiczne.

Konsekwencją medycznej terapii zaburzeń psychicznych jest uzależnienie od środków farmakologicznych, które modyfikują nie tylko zachowania człowieka, ale nadto jego sposób postrzegania siebie i innych oraz doświadczania świata. Spełnienie wymogów norm społecznych zachowań prowadzi do uznania farmakologicznie uzyskanych stanów pobudzenia lub wytłumienia jako normalnych i pożądanych. Nadto, rezultatem medykalizacji zachowań społecznych jest przeświadczenie, iż dzięki chemicznej kontroli nad ośrodkowym układem nerwowym dokonać można transformacji psychicznej. Normą społeczną staje się więc okazywanie radości i otwartości, brak smutku, lęku i żalu, jak i odporność na stres. Za tą normą kroczy pojęcie zdrowia, które jest dobrostanem psychicznym uzyskanym niezależnie od środowiska społecznego, w którym człowiek żyje. To projekt szczęśliwej duszy, który zapewnić ma radość tym, którzy ją utracili; spokój tym, którzy z powodu innych, dotąd nieleczonych, byli niespokojni.